برنامه راهبردی و عملیاتی توسعه و هوشمندسازی کتابخانه مرکزی دانشکده علوم پزشکی سیرجان 5 ساله (بلندکوتاه مدت)
پیرو بررسیهای انجام شده در خصوص وضعیت فعلی کتابخانه مرکزی و با هدف ارتقای جایگاه پژوهشی و آموزشی دانشکده، برنامه راهبردی-عملیاتی کتابخانه، با رویکرد گذار از کتابخانه سنتی به تحول دیجیتال و مرکز هوشمند مدیریت داراییهای دانشی با تکیه بر تحلیل SWOT (نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها)، در بازه زمانی بلندمدت (5 ساله) تنظیم شده است.
چشم انداز اصلی: تحول دیجیتالی، هوشمندسازی کتابخانه و جایگاهسازی علمی
ماتریس تحلیل استراتژیک SWOT
| |
عوامل مثبت
|
عوامل منفی
|
|
ارزیابی عوامل داخلی
|
نقاط قوت (Strengths)
|
نقاط ضعف (Weaknesses)
|
- وجود نیروی متخصص و تماموقت در کتابخانه
- همکاری و تعامل مناسب اعضای هیئت علمی و دانشجویان.
- وجود پایگاه عرضه اطلاعات در دانش لینک.
- دسترسی مناسب به منابع الکترونیک و پایگاههای اطلاعاتی.
- خریداری منابع به روز در برخی رشته ها
|
۱. زیرساختی و فیزیکی: فقدان امنیت (عدم وجود گیت) و خطر سرقت منابع؛ کمبود فضای فیزیکی مناسب برای دانشجویان و بخشهای تخصصی (مرجع، پایاننامه، مجلات، فهرستنویسی).؛ مشکلات محیطی (تهویه گرمایشی/سرمایشی، اینترنت کند؛ استیجاری بودن مکان و عدم امکان گسترش فیزیکی
۲. منابع و تجهیزات: کمبود تجهیزات (سیستمهای کامپیوتری) و بودجه؛ عدم دسترسی به E-book و Full-text برخی مقالات؛ عدم تطابق خرید منابع با ایجاد رشتههای جدید؛ کمبود منابع تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
۳. ساختاری و انسانی: کمبود نیروی انسانی و متخصص (در بخشهای مرجع و اطلاعرسانی)؛ نبود ساختار کتابدار بالینی و شورای خرید کتاب؛ مشکلات نرمافزاری (پارس آذرخش) و عدم تخصص مدیریت
۴. کاربرمحوری: پایین بودن سطح سواد اطلاعاتی و آشنایی با پزشکی مبتنی بر شواهد
5. کمبود شدید بودجه تهیه منابع فیزیکی و نرم افزاری برای کتابخانه
|
|
ارزیابی عوامل خارجی
|
فرصتها (Opportunities)
|
تهدیدها (Threats)
|
- تعامل سازنده با مدیریت جدید دانشکده
- پتانسیل حمایت مالی و تأمین منابع
- رشد آموزش مجازی و پذیرش بالای منابع الکترونیک.
- امکان استفاده از فناوریهای روز و آموزش مستمر کاربران
- بهرهمندی از انرژی اعضای هیئت علمی جوان و افزایش رشتههای آموزشی.
|
1.اقتصادی و مالی: تورم و افت ارزش پول ملی (افزایش قیمت تجهیزات و کتاب).؛ محدودیت بودجه و مشکلات مالی.
2.مدیریتی و سازمانی: نگاه سنتی مدیران به نقش کتابخانه و کتابدار؛ عدم شناخت صحیح مسئولین از توانمندیهای کتابداران؛ نبود سیاستهای تشویقی و انگیزشی برای کارکنان و اساتید؛ عدم استخدام نیروی متخصص در حوزه اطلاعات پزشکی
۳. محیطی و اجتماعی: عدم همکاری مؤثر بینکتابخانهای در سطح دانشگاهی؛ مخاطرات اپیدمیولوژیک (مانند کرونا) و محدودیت خدمات حضوری؛ پایین بودن سواد اطلاعاتی عمومی کاربران.
4. ناکافی بودن خدمات و مقاومت حرکت به سمت دیجیتالی و هوشمندسازی
5. اطلاعات ناکافی مسولین از اهمیت دیجیتالی و هوشمند سازی کتابخانه در اینده
|
برنامه راهبردی و عملیاتی 5 ساله(بلند مدت)
|
محور فعالیت
|
اقدامات راهبردی
|
خروجی مورد انتظار
|
|
هوشمندسازی و دیجیتالسازی
|
1.استقرار زیرساخت کتابخانه دیجیتال و دسترسی به E-books
2. ایجاد پلتفرم دسترسی به Full-text مقالات تخصصی.
3. پیادهسازی سیستمهای مدیریت دانش با استفاده از هوش مصنوعی
4. پیادهسازی حاکمیت داده
5. هوشمندسازی مبتنی بر تابآوری اطلاعاتی-شناختی
6. تجهیز کتابخانه به سیستمهای نوین اطلاعرسانی (مانند سیستمهای توصیهگر و دسترسیهای هوشمند) متناسب با استانداردهای جهانی
7. استانداردسازی فضاهای فیزیکی متناسب با طراحی کتابخانه هوشمند و اتاقهای VR/AR
8. پیادهسازی سرویسدهی از راه دور (Remote Access)
9. حرکت به سمت کتابخانه سبز
|
تبدیل شدن به یک کتابخانه مدرن و هوشمند بدون وابستگی شدید به فضا و رسیدن به خودکارسازی کامل در کلیه ابعاد
|
|
توسعه ساختار حرفهای
|
۱. تشکیل شورای خرید کتاب مستمر الکترونیکی.
۲. تعریف و استخدام و بهکارگیری کتابدار متخصص هوش مصنوعی
3. برگزاری دورههای تخصصی در زمینه مدیریت اطلاعات، سواد داده برای مدیران و متخصصان.
|
گذار از مدیریت سنتی به مدیریت علمی و تخصصی منابع دیجیتالی.
|
|
نقش بالینی و پژوهشی
|
1.پیادهسازی مدل کتابدار بالینی (Clinical Librarian) در تیمهای درمانی
2.همکاری مستقیم در پروژههای پژوهشی با استفاده از ابزارهای مدیریت دانش
|
تبدیل کتابخانه به یک دارایی هوشمند استراتژیک برای دانشکده.
|
|
تعاملات بینالمللی و کشوری
|
1.برقراری پروتکلهای همکاری با سایر کتابخانههای دانشگاهی در داخل و خارج از کشور
2. مشارکت در پروژههای اشتراک منابع علمی در داخل و خارج.
|
افزایش ظرفیت منابع بدون نیاز به هزینههای گزاف خرید مستقیم.
|
|
پایداری و ظرفیتسازی
|
1. ایجاد فضای فیزیکی استاندارد (سالنهای مطالعه مجزا، کلاسهای آموزش)
2. پیادهسازی سیستمهای مدیریت دانش
|
ایجاد محیطی جذاب برای جذب دانشجو و ارتقای سطح علمی
|
|
نهاد اقتصادی مستقل
|
1.ایجاد یک صندوق که خیرین در آن سرمایهگذاری کنند.
2.بازاریابی بخش خصوصی و برندینگ
3. اسپانسرینگ پروژههای پژوهشی
|
رسیدن به یک صندوق پایدار مالی
|